۲۱ آذر ۱۳۹۶ - ۰۱:۲۲
رهبري كه با شور و شوق به ميدان آيد، معمولا با شور و شوق روبرو مي شود.((جان ماكسول))
کد خبر: ۳۶۰۲
تاریخ انتشار: ۲۷ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۲:۲۹
اشرافیت، اشرافیت است!
یادداشت/ سید مجتبی ناوندی؛
نسیم بهاری: اشرافیت، اشرافیت است و اشرافیت اقتصادی و تجمل گرایی تنها نوع اشرافیت نیست و هر نوع خودبرتربینی، امتیازخواهی و تعریف طبقاتی از مردم، دارای نوعی نگاه اشرافی گری و اشرافیت است.
درباره معنی اشرافیت، در لغتنامه های مختلف معنای کم و بیش زیادی آمده است که از آن جمله می توان به «از بالا به زیر نگریستن»، «بزرگان و بلندسران»، «جمع شریف، بمعنی صاحب شرف»، «اعیان»، «اغنیا»، «بزرگ زادگان»، «بلندپایگان»، «نجبا»، «توانگران»، «طبقات ممتاز» و... اشاره کرد.
 
مفهوم اشرافیت همزاد اجتماعی شدن بشر است و در هر روزگاری به شکلی حضور داشته است و چنانکه از آرای افلاطون و ارسطو در باب حکومت اشرافی بر می آید، بر تبار و نژاد والا اطلاق می شد. از لحاظ تاریخی اشرافیت، زمین‌دار طبقه ممتاز و حاکمه جوامع ماقبل سرمایه‌داری و سنتی را تشکیل می داده است و در همه جا از امتیازات خاصی نسبت به دیگر گروه‌های اجتماعی برخوردار بود و طبقه‌ای کم و بیش بسته را تشکیل می داد.
 
بیشترین حضور اشرافیت در جامعه انسانی و فعال ترین دوره نقش آفرینی آن مربوط به دوره قرون وسطی است. اشرافیت فئودالی، طبقه حاکمه اروپا در قرون وسطی را تشکیل می داد و رسته ها جزو نظام فئودالی اروپا بودند که شامل اقشاری با تعهدات و حقوق متفاوت می شدند.
 
ناگفته پیداست که اشرافیت در همه کشورهای دنیا یکی از موانع نوسازی و دگرگونی اقتصادی و سیاسی محسوب می شود چراکه چنین تغییراتی به امتیازات و حقوق اجتماعی آن ها آسیب می رساند. ولی با تمام این اوصاف، اشراف معمولا نتوانسته اند در نهایت در مقابل تحولات اقتصادی و اجتماعی مقاومت کنند و بالاخره یا خود را با تحولات جدید هماهنگ کرده اند و یا در نتیجه انقلاب های اجتماعی و یا تحولات تدریجی از صحنه خارج شده اند، چراکه در کشورهای مختلف با پیدایش دولت ملی مدرن و اندیشه برابری حقوقی افراد و سلب امتیازات موروثی، قدرت سیاسی اشرافیت بسیار محدود شده است.
 
البته آنچه امروز با شنیدن کلمه اشرافیت به ذهن متبادر می شود، غالبا شکل اقتصادی آن و تجمل گرایی است اما نباید فراموش کرد که هر نوع اشرافی گری ازجمله اشرافیت اقتصادی، زائیده یک نوع تفکر و جهان بینی با محوریت خودبرتربینی و اشرافی گری است و این خودبرتربینی است که جامعه را در تفکر این افراد به طبقات مختلف تقسیم می کند و خود را در طبقات بالا و شایسته تصمیم گیری برای سایر طبقات می بینند.
 
برای روشن شدن موضوع مثالی عرض می کنم. در بحث اقتصاد کوپنی افرادی که شاید از نظر اقتصادی ساده زیست باشند و مانند سایر مردم و به دور از تجملات و تجمل گرایی زندگی کنند، خود را شایسته این موضوع بدانند که برای مردم انتخاب کنند که مثلا با کوپن روغن خود، تنها می توانند یک نوع روغنی را که برایشان انتخاب شده است استفاده کنند و نه تنها حق انتخاب نوع روغن را ندارند بلکه حتی حق ندارند بگویند ما در ازای تحویل کوپن شماره فلان، بجای این روغن مثلا برنج می خواهیم! حالا منابع تامین اقلام کوپنی از کجا تامین می شود؟! طبیعی است که بخش سوبسید آن از سهم و حق مردم از منابع کشور که در قانون و برای تامین حداقل های زندگی هر شهروند تعریف می شود و بخشی هم از جیب خود مردم بصورت مستقیم و از طریق پرداخت نقدی تامین می شود.
 
همان طور که مشاهده می شود اشرافیت لزوما تنها در حوزه اقتصادی نیست و اگر روحیه و تفکر اشرافی گری که فراتر از حوزه اقتصادی است، در فرد وجود نداشته باشد و فرد این نوع روحیه را کنار بگذارد، دچار هیچ نوع اشرافی گری از جمله اشرافی گری اقتصادی نمی شود. حتی اشرافیت اقتصادی چون معمولا دارای ظهور و بروز بسیار ملموس تر است تا حدودی کم خطرتر از اشرافی گری است که حتی ممکن است افرادی در ظاهر ساده زیست باشند و دارای روحیه اشرافی گری اقتصادی نباشند ولی در حوزه های دیگر روحیه اشرافی داشته باشند و خود را طبقه ممتاز و دارای حق تصمیم گیری به جای مردم و سایر انسان ها بدانند که مثلا در مثال اقتصاد کوپنی که عرض کردم و یا مثلا در سبد کالا که به همه مردم یا گروهی از مردم مانند کارمندان تعلق گرفته است، چه اقلامی و با چه برندهایی قراربگیرد!
 
در حوزه های دیگر مانند حوزه سیاسی هم اشرافی گری ظهور و بروز خاص خود را دارد و مثلا گروهی که خود را بزرگ یک جریان سیاسی می دانند برای سایر اعضای آن جریان سیاسی تعیین تکلیف می کنند که چه رفتار سیاسی یا انتخاباتی داشته باشند. و یا در حوزه فرهنگ، اگر بصورت سلیقه ای و یا علایق جناحی به یک یا چند محصول فرهنگی خاص امتیازات ویژه فراتر از سایر محصولات فرهنگی مشابه داده شود، باز می توان در حوزه اشرافیت و اشرافی گری تعریف کرد.
 
جان کلام اینکه اشرافیت، اشرافیت است و اشرافیت اقتصادی و تجمل گرایی تنها نوع اشرافیت نیست و هر نوع خود برتربینی، امتیاز خواهی و تعریف طبقاتی از مردم، دارای نوعی نگاه اشرافی گری و اشرافیت است.
 
والعاقبه للمتقین
ایمیل مستقیم : info@nasimbahari.com
شماره پیامک سایت :
نظرات بینندگان



* نظر :

لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
۷ + ۱۳ =

آخرین اخبار
اخبار پر بیننده
چند رسانه ای